Met de nieuwe Wet Werken naar Vermogen wil het kabinet Rutte vele xe2x80x98kansarmenxe2x80x99 aan de slag helpen. Onze verzorgingsstaat is immers onbetaalbaar door al die uitkeringstrekkers die wel aan het werk kunnen maar niet willen. Waarom klopt dit idee niet?

 Elke Nederlander heeft recht op betaalde arbeid, als hij werken wil. Dat is zo in onze grondwet geregeld: de Nederlandse overheid heeft de 'Bevordering van voldoende werkgelegenheidxe2x80x99 tot zorg. De overheid heeft zich in het verleden zorgvuldig van deze taak gekweten. Met name de ontwikkeling van de armenzorg uit de jaren dertig naar de sociale werkvoorzieningen eind vorige eeuw is hiervan het voorbeeld bij uitstek. Bij de sociale werkvoorziening kunnen allerlei mensen aan het werk, die geen baan kunnen vinden bij xe2x80x98gewonexe2x80x99 organisaties. Het zijn mensen die wel kunnen werken. Ze leveren echter door een arbeidshandicap niet die prestaties, die de meeste organisaties vereisen.

      In de jaren zestig konden mensen met een lichamelijk handicap niet aan de slag, totdat de sociale werkvoorziening haar deuren voor deze groep opende. In de jaren tachtig konden mensen met een psychische handicap niet aan de slag, totdat de sociale werkvoorziening haar deuren voor deze groep opende. In de jaren negentig konden ex-gedetineerden en afgekickten niet aan de slag, totdat de sociale werkvoorziening haar deuren voor deze groep opende. Het was niet zo dat de sociale werkvoorziening haar deuren bereidwillig opende. Zij werd hiertoe gedwongen door de overheid, ingegeven door de politieke winden van dat moment. De sociale werkvoorzieningen ontwikkelde zich tot een gevarieerde organisatie, waarin allerlei mensen xe2x80x98die moesten werken voor hun geldxe2x80x99 een baan konden krijgen. Totdat het kabinet Rutte besloot dat het succes van de sociale werkvoorziening een groot probleem is. Er werken bijna honderdduizend mensen, en dat kost de overheid teveel geld. En aangezien de sociale werkvoorziening bewijst dat deze mensen kunnen werken voor hun geld, staat er niets in de weg deze mensen de normale arbeidsmarkt op te sturen. We besparen ons dan een hoop belastinggeld. Het drastisch inperken van de mogelijkheden een baan bij de sociale werkvoorziening te krijgen, getuigt van een andere politieke wind. Een wind die zegt dat iedereen voldoende kansen heeft. Een wind die zegt dat als je geld van de overheid ontvangt, je hier iets voor moet doen. Een wind die zegt dat de meeste werkelozen niet werken willen. Het is een wind die uit Liberaal Utopia waait.

      Dat echter het recht op arbeid niets meer is dan een neo-liberaal windei, is wel duidelijk. Ik moet de eerste werkzoekende nog tegenkomen, die met de grondwet in zijn hand, een baan opeist. xe2x80x98Werkgever, u moet mij die baan geven, omdat dat mijn grondrecht isxe2x80x99.  Iedereen snapt dat de wereld zo niet in elkaar zit. En ik moet ook nog de eerste persoon tegen komen, die een proces tegen de staat aanspant, omdat hij geen baan kan vinden. Juist door het ideaal van de vrije markt, gaan er steeds meer mensen buiten de boot vallen. Deze mensen vallen binnenkort niet langer in de boot van de sociale werkvoorziening, zij zullen in de bakken van de sociale dienst gaan belanden. Het betekent een enkeltje bijstand.

      Wat mij echter de meeste zorgen baart, is wat deze neo-liberale wind ons zegt over de xe2x80x98geestxe2x80x99 die onze samenleving draagt. In Liberaal Utopia vergeten wij wat het is om anderen te begrijpen en rekening met anderen te houden. Omdat in een wereld, waarin de vrije markt overheerst, menselijke relaties verschralen, grote groepen mensen buiten de boot vallen, onze aarde uitput, geloof ik niet in Liberaal Utopia. Ik herken in de Wet Werken naar Vermogen de neo-liberale wind. Daar kan weinig goeds uit voortkomen. Deze wet zal het recht op arbeid echt niet rechtvaardiger verdelen. De vrije markt was hiertoe niet in staat, is hiertoe niet in staat en zal hiertoe ook in de toekomst niet in staat zijn. Zolang de winden uit Liberaal Utopia blijven waaien, pleit ik ervoor de sociale werkvoorziening in haar huidige vorm te behouden. Zij is noodzakelijk voor rechtvaardig werken naar vermogen.

 In mijn artikelen Over de spagaat van de sociale werkvoorziening en Historische kenschets Sociale werkvoorziening staan verdiepende achtergronden.

Tevens via Publicatieoverzicht Creathos